Giáo sư Nguyễn Xuân Vinh, cựu tư lệnh Không Quân VNCH, qua đời ở tuổi 92

Giáo sư Nguyễn Xuân Vinh, cựu Tư lệnh Không quân Việt Nam Cộng hòa, qua đời tại nhà riêng ở Costa Mesa, California vào lúc 2 giờ 39 phút thứ Bảy, ngày 23 tháng 7, hưởng thọ 92 tuổi.

Tin tức được xác nhận bởi vị hôn thê của Vinh, bà Phiến Đan (Elizabeth Xuân Vinh),bà cho biết: “Giáo sư đã ra đi thanh thản, trong sự vòng tay của những người thân yêu của gia đình, và được nghe Thánh Ca do ca đoàn Giáo Xứ La Vang hát.”

Bànói thêm: “Là vợ của ông ấy và là người chăm sóc cho những ngày cuối đời của giáo sư, tôi vô cùng đau buồn.”

Theo bà Phiên Dân, Giáo sư Nguyễn Xuân Vinh sinh ngày 3 tháng 1 năm 1930 tại Yên Bái, miền Bắc Việt Nam. Ôngcó anh chị em ở Hà Nội và Sài Gòn. Ông ra đi để lại năm người con (bốn trai, một gái) và ba cháu ngoại.

Không chỉ nổi tiếng về cuộc đời binh nghiệp, với những đóng góp cho khoa học, đặc biệt là về lĩnh vực không gian từ Việt Nam, Pháp đến Hoa Kỳ, ông còn là một nhà văn với bút danh Toàn Phong.

Tháng 9 năm 1951, thực hiện lệnh động viên động viên của Quốc Trưởng Bảo Đại, ông gia nhập Quân Đội Quốc Gia tại trường Sĩ Quan Trừ Bị Nam Định.

Ngày 1 Tháng Sáu, 1952, ông tốt nghiệp với cấp bậc chuẩn úy phục vụ ngành Không Quân và được đi du học tại Học Viện Không Quân ở Salon-de-Provence, Pháp (École de l’Air).

Đầu năm 1954, ông tốt nghiệp với bằng phi công. Sau đó, ông phục vụ chuyên ngành tại Pháp và Maroc. Trong thời gian này, ông ghi danh học đại học và thi đậu bằng cử nhân toán ở đại học Aix-Marseille University.

Đầu năm 1955, ông được lệnh trở về Việt Nam và được thăng cấp trung úy, phục vụ trong Bộ Tư Lệnh Không Quân. Cuối năm 1955, ông được thăng cấp đại úy làm trưởng phòng nhân viên trong Bộ Tư Lệnh Không Quân.

Tháng Mười, 1956, ông được thăng cấp thiếu tá làm tham mưu phó tại Bộ Tư Lệnh Không Quân.

Ngày Quốc Khánh 26 Tháng Mười, 1957, ông được thăng cấp trung tá và được bổ nhiệm làm tham mưu trưởng Không Quân. Tháng Hai, 1958, ông được thăng cấp đại tá, được bổ nhiệm làm tư lệnh Không Quân.

Tháng Hai, 1962, ông xin giải ngũ và du học Hoa Kỳ, bắt đầu sự nghiệp khoa học của mình khi mới 32 tuổi.

Năm 1965, ông được cấp bằng Tiến Sĩ Khoa Học Không Gian tại đại học University of Colorado, Boulder, sau khi thực hiện thành công nghiên cứu công trình tính toán quỹ đạo tối ưu cho phi thuyền do NASA tài trợ.

Năm 1968, ông dạy tại đại học University of Michigan, và năm 1972 được trường này phong hàm giáo sư.

Cũng trong năm 1972, ông lấy tiếp bằng Tiến Sĩ Quốc Gia Toán Học tại Đại Học Sorbonne, Paris, Pháp. Năm 1982, ông là giáo sư của ngành Toán tại đại học National Tsing Hua University, Đài Loan.

Năm 1984, Giáo Sư Nguyễn Xuân Vinh là người Hoa Kỳ thứ ba, và là người Châu Á đầu tiên được bầu vào Viện Hàn Lâm Quốc Gia Hàng Không và Không Gian Pháp. Năm 1986, ông trở thành viện sĩ chính thức của Viện Hàn Lâm Không Gian Quốc Tế.

Trong nhiều năm, ông được mời tham gia thuyết trình và thỉnh giảng tại các hội nghị quốc tế và nhiều đại học trên thế giới.

Giáo Sư Toàn Phong Nguyễn Xuân Vinh tại buổi lễ vinh danh ông ở Little Saigon, do Hội Giáo Chức Việt Nam Nam California, Câu Lạc Bộ (CLB) Hùng Sử Việt và Hội Bưởi-Chu Văn An đồng tổ chức hồi Tháng Ba. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Năm 1999, Giáo sư Nguyễn Xuân Vinh nghỉ hưu và được Hội Đồng Quản Trị (Board of Regents) Đại học Michigan trao tặng danh hiệu Giáo sư danh dự ngành Kỹ thuật Vũ trụ vì những đóng góp của ông cho khoa học và giáo dục.

Ngày 19 tháng 10 năm 2016, ông trở thành Công giáo trong lễ rửa tội của Giám mục Mai Thanh Lương, Đại diện Giáo phận Orange, tại Nhà thờ St. Bend ở Huntington Beach, California.

Trong các hoạt động cộng đồng, Giáo sư Vinh cũng đã từng là Chủ tịch Ủy ban Đại diện Tập thể Quân nhân Việt Nam Cộng hòa ở nước ngoài từ năm 2003.

Về tang lễ của Giáo sư Nguyễn Xuân Vinh, bà Phiến Đan cho biết “Thứ Năm tuần sau, 28 tháng Bảy sẽ cử hành lễ phát tang và thăm viếng. Thứ Sáu 29 tháng Bảy sẽ cử hành thánh lễ an táng tạihà thờ thờ Chính Tòa Chúa Kitô, Garden Grove. Sau đó, Quan tài của giáo sư sẽ được hỏa táng và tro cốt sẽ được đặt trong nhà thờ này ”.